NASZE RADY:

Jak smarować narty biegowe?

Aby utrzymać narty w dobrym stanie, trzeba je smarować. Im regularniej będziesz je smarować, tym lepszy poślizg uzyskasz. Smarowanie nart biegowych może wydawać się drogie i wymagające umiejętności technicznych. Faktycznie tak jest, gdy uprawiasz narciarstwo biegowe na poziomie wyczynowym, ale jeśli smarowanie ma służyć tylko celom konserwacyjnym, można wykonać je szybko i nie są do tego potrzebne szczególne umiejętności. Zastosuj nasze porady dotyczące smarowania nart biegowych do techniki łyżwowej i klasycznej, aby osiągnąć lepszą jazdę!

Sprzęt do smarowania nart biegowych

Aby zadbać o swoje narty, będziesz potrzebować podstawowych akcesoriów takich jak:

• Żelazko do smarowania nart
• Cyklina
• Cyklina z pleksi
• Szczotka
• Kostka smaru poślizgowego - parafiny

Dostępne są kompletne zestawy zawierające wszystkie akcesoria, które kosztują około stu euro.

Możesz też zainwestować w stół serwisowy, który ułatwi smarowanie nart w poziomie.

Żelazko do smarowania nart

Żelazka do smarowania nart służą do roztapiania smarów (głównie parafin) i nakładania ich na ślizg. Można regulować temperaturę żelazka w zależności od rodzaju stosowanego smaru.

Cyklina

Cyklina służy do usuwania smaru z zagłębień w ślizgu.

Cyklina z pleksi

Do ściągania zastygniętego smaru ze ślizgu stosuje się cyklinę niemetalową z pleksi.

Szczotka narciarska

Szczotkę mosiężną lub z włosiem zwierzęcym stosuje się do czyszczenia nart przed smarowaniem. Można użyć jej także do usunięcia pozostałości smaru po zeskrobaniu ślizgu.
Do polerowania ślizgu można użyć natomiast drugiej szczotki, tym razem wykonanej z nylonu.

Kostka smaru poślizgowego

Z reguły są to różnego rodzaju parafiny, np. z wysoką lub niską zawartością fluoru. Na początku możesz smarować narty twardszym, uniwersalnym smarem, ponieważ taki smar nadaje się do wszystkich rodzajów śniegu.

Aby uzyskać lepszy poślizg, należy wziąć pod uwagę temperaturę śniegu i jego wilgotność. 

Kroki smarowania nart biegowych do techniki łyżwowej

Smarowanie nart do techniki łyżwowej wykonasz w 3 krokach:

• Wyczyść ślizg przy użyciu szczotki.
• Nanieś smar przy użyciu żelazka do smarowania nart.
• Zeskrob i wyszczotkuj ślizg.

1. Czyszczenie ślizgu

Pierwszy krok polega na wyczyszczeniu ślizgu przy użyciu szczotki mosiężnej lub z włosiem zwierzęcym; szczotkowanie należy wykonywać w jednym kierunku, od przodu do tyłu narty. Jest to bardzo ważny krok, ponieważ ma on na celu odpowiednie przygotowanie ślizgu do smarowania.

Jeśli wcześniejsza jazda odbywała się na brudnym śniegu, możesz użyć (płynnego) środka czyszczącego na bazie rozpuszczalnika. Nanieś go za pomocą ściereczki i następnie usuń brud, zanim przystąpisz do smarowania.

2. Nakładanie smaru

Możesz regulować temperaturę żelazka, tak aby odpowiadała ona zalecanej temperaturze stosowanego smaru. Zasadniczo temperatura uniwersalnego smaru wynosi 100 st. C. Pamiętaj, że im twardszy wosk (przeznaczony do zimnego śniegu), tym dłużej trzeba go rozgrzewać.

Po nagrzaniu żelazka zbliż kostkę smaru poślizgowego do żelazka, aż smar zacznie ściekać na ślizg. Naniesienie dwóch linii smaru – po jednej z każdej strony rowka – powinno wystarczyć.

Tańszym sposobem smarowania jest wtarcie smaru poślizgowego bezpośrednio w ślizg (jak malowanie kredką) i następnie użycie żelazka.

W tym celu musisz umieścić żelazko bezpośrednio na ślizgu i równomiernie rozprowadzić smar. Nie pozostawiaj żelazka w jednym miejscu zbyt długo, ponieważ może to spowodować nadmierne nagrzanie ślizgu.

3. Skrobanie i szczotkowanie ślizgu

Odczekaj co najmniej 10 minut, aż smar ostygnie i stwardnieje na ślizgu w temperaturze pokojowej.

Najpierw zeskrob smar z rowka przy użyciu cykliny, a dokładnie jej specjalnej, zaokrąglonej części.

Następnie ściągnij nadmiar wosku ze ślizgu przy użyciu cykliny z pleksi, dociskając ją w kierunku od przedniej do tylnej części narty. Nie naciskaj zbyt mocno, ponieważ możesz uszkodzić nartę, jeśli cyklina się ześlizgnie. Kontynuuj tę czynność, aż ściągniesz większość smaru.

Na koniec wyszczotkuj ślizg od przodu do tyłu narty przy użyciu szczotki mosiężnej lub z włosiem zwierzęcym, aby usunąć nadmiar smaru.

Na ostatnim etapie możesz użyć szczotki nylonowej, dzięki której ślizg będzie szybki i lśniący.

Udało Ci się! Właśnie nasmarowałeś narty!

Smarowanie nart biegowych do stylu klasycznego

Ślizg w nartach do biegania klasykiem posiada dwie strefy jazdy – jedną z przodu, a drugą z tyłu narty. Strefa trzymania, nazywana również strefą odbicia, znajduje się pośrodku narty, pod stopą. Dlatego często jest właśnie nazywana stopką.

Smarowanie nart biegowych do stylu klasycznego smarem na poślizg

Aby nasmarować strefę jazdy, wykonaj te same czynności co przy smarowaniu nart do stylu łyżwowego, ale pamiętaj, aby nie nakładać smaru na strefę odbicia/trzymania:

• Wyczyść ślizg przy użyciu szczotki.
• Nanieś smar i rozprowadź go żelazkiem w obu strefach jazdy.
• Odczekaj co najmniej 10 minut, aż smar ostygnie.
• Zeskrob smar z rowka i następnie ze ślizgu, aby usunąć jego nadmiar.
• Ponownie wyszczotkuj nartę, aby uzyskać lepszy efekt końcowy.

Na nartach z foką stosuje się specjalny smar, który stanowi połączenie smaru na poślizg i smaru na trzymanie.

Smarowanie nart biegowych do stylu klasycznego smarem na trzymanie

Tylko narty smarowane do stylu klasycznego smaruje się w strefie trzymania/odbicia (pod stopą). Nart z łuską lub foką nie trzeba smarować smarem na trzymanie.

Przy smarowaniu nart biegowych do stylu klasycznego smarem na trzymanie chodzi o kompromis pomiędzy przyczepnością a poślizgiem. Nanoszenie tego rodzaju smaru wymaga nieco umiejętności technicznych i czynność ta musi zostać wykonana prawidłowo.

W zależności od warunków śniegowych stosuje się dwa następujące rodzaje smaru na trzymanie:
-    Smar twardy: nanosi się go bezpośrednio na strefę trzymania. Jest on przeznaczony głównie do świeżego, zimnego śniegu.
-    Smar miękki, tzw. klister: jest to lepki żel, który zwykle kupuje się w tubce. Nadaje się on zwłaszcza do mokrego lub starego śniegu.

Każdy rodzaj smaru jest dostępny dla różnych temperatur. Przy wyborze smaru kieruj się własnym doświadczeniem!

Smarowanie nart smarem na trzymanie jest trudne; dlatego narty z łuską lub foką są znacznie lepszym – łatwiejszym w pielęgnacji – rozwiązaniem, jeśli biegasz klasykiem.

Poprawa ślizgu poprzez smarowanie

Czy chcesz udoskonalić swoją technikę smarowania, aby uzyskać lepsze osiągi? Przede wszystkim możesz wybrać smar odpowiednio do temperatury i struktury śniegu.

Istnieje 5 wodoodpornych wersji smaru na poślizg. Wersje te są bezpośrednio powiązane z wydajnością smaru... i jego ceną:

• Smar na bazie hydrocarbonu (CH): niedrogi smar do ogólnej pielęgnacji nart; nie zawiera fluoru. Kostka 60 g kosztuje około 9 €.
• Smar niskofluorowy (LF): uniwersalny smar służący do poprawy poślizgu; zawiera fluor. Kosztuje około 15 € za 60 g.
• Smar wysokofluorowy (HF): najpopularniejszy smar do nart o przeznaczeniu zawodniczym; wysoka zawartość fluoru. Jest dwa razy droższy od smaru LF.
• Proszek zawierający czysty fluor: ten smar ma postać proszku i jest uważany za najlepszy smar na poślizg. Jest również najdroższym smarem, a jego nakładanie wymaga umiejętności technicznych. Powinno się go używać tylko podczas zawodów. Jego cena – 130 € za małą buteleczkę – jest zaporowa!
• Smary do wykończenia ślizgu (jako warstwa wierzchnia): takich smarów w formie płynnej lub stałej (kostki) można użyć razem z proszkiem zawierającym czysty fluor, aby poprawić poślizg na pierwszych kilometrach wyścigu.

Smarowanie nart biegowych jest w rzeczywistości proste i można je wykonywać przez cały sezon. Narciarze, którym zależy na jak najlepszych osiągach, mogą poświęcić więcej czasu (i pieniędzy) na smarowanie, ale w żadnym razie nie należy czekać ze smarowaniem, aż na ślizgu pojawią się białe plamy!

Jak należy zmieniać foki w klasycznych nartach biegowych?

Narty biegowe do stylu klasycznego, nazywane nartami z foką, są naprawdę łatwe w użyciu w porównaniu do nart smarowanych. Strefę odbicia na tych nartach można zmieniać, używając fok. Jak to zrobić:

Po co zmieniać foki w nartach biegowych?

Są dwa powody, dla których powinno zmieniać się foki:

• Stare foki nie zapewniają już dostatecznej przyczepności.
• Chcesz dostosować foki do panujących warunków śnieżnych i swoich umiejętności technicznych. Zmieniając rodzaj foki, możesz poprawić poślizg lub zwiększyć przyczepność.

Jak zmienić foki w nartach biegowych?

W nartach biegowych pierwszej generacji używało się fok przyklejanych do narty. Nie można było samemu zmienić fok – narty trzeba było zanieść do specjalistycznego sklepu ze sprzętem narciarskim.

W przypadku nowszych nart biegowych do stylu klastycznego można z łatwością samemu zmienić foki, podobnie jak w skiturach. W tym celu wystarczy zdjąć fokę ze spodu narty w kierunku od przodu do tyłu narty. Foki należy skleić ze sobą i w taki sposób można je przechowywać. Nowe foki należy umieścić na spodzie narty, uwzględniając kierunek ułożenia włókien na nartach. Następnie należy przyczepić nowe foki, dociskając je kciukami, tym razem w kierunku od tyłu do przodu narty. Gotowe!

Ogólnie rzecz biorąc, foki powinno się zmieniać raz w roku. Można czyścić foki przy pomocy specjalnego produktu i szczotkować je ściereczką pod włos. Aby poprawić właściwości ślizgowe fok, można zastosować środek zapewniający wodoodporność, tym razem nakładając go zgodnie z kierunkiem ułożenia włókien.

Klasyczne narty biegowe z foką są nartami wszechstronnymi, łatwymi w użyciu. Montując wiazania z możliwością regulacji, możesz z łatwością dostosowywać swój sprzęt do wszystkich warunków śnieżnych i nie będziesz potrzebować całej walizki różnych smarów!

Jak dbać o foki nart biegowych

Klasyczne narty biegowe mają strefę zwiększonej przyczepności po środku spodniej części nart, która składa się z fok do wspinaczki podobnych do tych, które są stosowane w skialpinizmie. Regularne dbanie o te foki jest bardzo ważne, jeżeli chcemy zachować przyczepność i poślizg nart.

Czego potrzebujesz, aby zadbać o foki nart biegowych

Aby wyczyścić foki klasycznych nart biegowych, będziesz potrzebować następujących rzeczy, które pewnie już masz w swoim zestawie do woskowaniafok nart biegowych Są to:

• szczotka nylonowa;
• środek do czyszczenia fok (kupisz go w dowolnym sklepie wyspecjalizowanym w narciarstwie przełajowym lub skituringu);
• czysta ściereczka.

Czyszczenie fok w dwóch etapach

1. Użyj ściereczki, aby nałożyć środek do czyszczenia na foki w kierunku ślizgu (od przodu do tyłu narty). W ten sposób usuniesz wszelkie pozostałości wosku i zabrudzenia, które gromadzą się na fokach.
2. Użyj nylonowej szczotki do przeczesania fok w kierunku ślizgu i ziarna nart.

To wszystko. Nic więcej nie musisz robić.

Popraw ślizg swoich fok

Po wyczyszczeniu fok:

1. Nałóż nieco wosku do zwiększania poślizgu na foki, wcierając kostkę wosku zgodnie z kierunkiem włosia.
2. Przeczesz foki nylonową szczotką — zawsze w kierunku ślizgu.

Jeżeli chcesz jeszcze bardziej poprawić poślizg swoich fok, możesz nawoskować narty biegowe zgodnie z naszymi wskazówkami, zanim wyczyścisz foki.

Kiedy wyczyścić foki

Częstość czyszczenia fok zależy głównie od jakości i czystości śniegu, po którym jeździsz:

• zimny, świeży śnieg: Twoje foki nie będą wymagać specjalnej konserwacji;
• stary lub brudny śnieg wiosenny: wyczyść foki od razu, gdy poczujesz, że przestają działać prawidłowo. Nie musisz czekać, aż będą wyraźnie brudne.

Musisz też wyczyścić foki, zanim schowasz narty po sezonie oraz gdy wyjmiesz je po dłuższym okresie przechowywania, aby wystarczyły Ci na dłużej.

Na koniec zalecamy zwracanie szczególnej uwagi na zużycie Twoich fok, aby wiedzieć, kiedy nadejdzie czas na ich wymianę. Na nowych nartach nordyckich włosie fok jest stosunkowo długie, a w miarę użytkowania będzie coraz krótsze, co spowoduje, że zmniejszy się ich przyczepność, a zwiększy poślizg. Podobnie jak w przypadku nart do skialpinizmu zużyte foki do wspinaczki nie będą cechowały się wystarczającą przyczepnością, nawet gdy będziemy mocno odpychać się na kijkach, aby posuwać się do przodu. Zbyt krótkie włosie nie ma też odpowiedniego poślizgu. Gdy zaobserwujesz takie pogorszenie parametrów, pora wymienić foki.